ترجمه فارسی نهج البلاغه در حوادث بعد از هجرت ياد مشکلات هجرت

سخني با عبدالله بن عباس از سخنان آن حضرت عليه‏السلام است که به عبدالله ابن عباس فرموده زماني که از طرف عثمان که (از جهت ستمگري و از بين بردن بيت‏المال مسلمين و کارهاي ناشايسته‏اي که کرده) در محاصره بود (مي‏خواستند از خلافت عزلش نمايند و او از ترس کشته شدن جرات بيرون آمدن نداشت) نامه‏اي براي آن بزرگوار آورد، در آن نامه از آن حضرت درخواست مي‏نمود که به ملک خود در ينبع (اسم موضعي است در اطراف مدينه از سمت دريا) تشريف ببرد تا غوغا و هياهوي مردم براي نامزد نمودن به خلافت کم شود (چون محاصره کنندگان عثمان به صداي بلند خلافت را به نام اميرالمومنين مي‏خواندند و عثمان گمان داشت محاصره او به تحريک حضرت است از اين رو بيرون رفتن او را از مدينه درخواست نمود تا شايد مردم هم از اطراف خانه او پراکنده شده به همراهي آن حضرت بروند و او بتواند از خانه بيرون آمده چاره نمايد، و اين را خواست) بعد از آنکه مانند آن درخواست را پيشتر هم نموده بود (پيش از آن خواست که حضرت به ينبع تشريف ببرد، و چون رفت پس از آن درخواست نمود که از آنجا به مدينه برگشته او را ياري فرمايد، اکنون دوباره درخواست مي‏نمود که به ينبع تشريف ببرد) پس امام عليه‏السلام فرمود: اي پسر عباس عثمان نمي‏خواهد مرا مگر اينکه مانند شتر آب‏کش قرار دهد با دلو بزرگ، بيايم و بروم: پيش از اين به سوي من فرستاد که از مدينه بيرون شدم، پس از آن فرستاد (براي ياري او از ينبع به مدينه) بيايم، و اکنون تو را مي‏فرستد که بيرون روم، به خدا سوگند او را ياري کرده از او دفاع نمودم به طوري که (از زياد کوشش کردن در همراهيش) ترسيدم گناهکار باشم (چون بر اثر کارهاي ناشايسته‏اي که کرده و به جا مي‏آورد مستحق دفاع نمي‏باشد).

( وَ مِنْ کَلامٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ ) اقْتَصَّ فِيهِ ذِکْرَ ما کانَ مِنْهُ بَعْدَ هِجْرَةِ النَّبِىِّ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، ثُمَّ لَحاقَهُ بِهِ: فَجَعَلْتُ أَتْبَعُ مَأْخَذَ رَسُولِ اللَّهِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ- فَأَطَأُ ذِکْرَهُ حَتَّى انتَهَيْتُ إِلَى ‏الْعَرَجِ‏. قالَ السَّيد الشَريف: فِى کَلامٍ طَوِيلٍ. قَوْلُهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: فَاَطَأُ ذِکْرَهُ، مِنَ الْکَلامِ الَّذِى رُمِىَ بِهِ إِلى غايَتَىِ الْإِيجازِ وَ الْفَصاحَةِ، وَ أَرادَ أَنِّى کُنْتُ أُعْطى خَبَرَهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ مِنْ بَدْءِ خُرُوجِى إِلى أَنِ انتَهَيْتُ إِلى هذَا الْمَوْضِعِ، فَکَنى عَنْ ذلِکَ بِهذِهِ الْکِنايَةِ الْعَجِيبَةِ.