بررسی ارز دیجیتال سلستیا (Celestia) برای سرمایه‌گذاری

: مجموعه: اخبار اقتصادی و بازرگانی; تاریخ انتشار : شنبه, ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ ۱۶:۱۷

در سال‌های اخیر، رقابت برای حل مشکل مقیاس‌پذیری بلاک‌ چین‌ها به یکی از مهم‌ترین میدان‌های نوآوری در دنیای کریپتو تبدیل شده است.

در این بین پروژه‌ای به اسم سلستیا، با رویکردی متفاوت و معماری ماژولارش توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران و توسعه‌دهندگان را به خود جلب کرده است. اما سوال اصلی این است که آیا این نوآوری می‌تواند به موفقیت اقتصادی و رشد قیمت سلستیا هم منجر شود؟ در این مقاله، سلستیا را از جنبه‌های فنی، رقابتی و سرمایه‌گذاری بررسی می‌کنیم تا ببینیم آیا سرمایه‌گذاری در سلستیا برای بلندمدت فکر خوبی است یا خیر.

سلستیا چیست؟

سلستیا یک بلاک‌ چین ماژولار مبتنی بر Cosmos SDK (چارچوب ساخت بلاک‌ چین‌های سفارشی) است که صرفاً وظیفه اجماع و فراهم کردن لایه دسترسی‌پذیری داده (Data Availability) را بر عهده دارد. در طراحی ماژولار، عملکرد اجرای تراکنش‌ها (Execution) از اجماع (Consensus) و ثبت داده جدا شده است. به‌ عبارت دیگر، سلستیا به جای این که همه کارها را در یک زنجیره مونولیتیک انجام دهد، تنها کار «تأیید ترتیب تراکنش‌ها» و «اطمینان از در دسترس بودن داده‌ها» را انجام می‌دهد و اجرای تراکنش‌ها بر روی بلاک‌ چین‌های مجزای دیگر صورت می‌گیرد.

این ساختار موجب مقیاس‌پذیری و کارایی بیشتر شبکه می‌شود. یعنی توسعه‌دهندگان می‌توانند بلاک‌ چین‌های خود را با لایه اجماع و داده سلستیا ترکیب کنند؛ بدون این که تحت محدودیت‌های یک زنجیره‌ واحد باشند. برخی منابع معتقدند معماری پیشرو سلستیا می‌تواند چالش‌های دیرینه مقیاس‌پذیری و تعامل‌پذیری را به‌ خوبی حل کند.

توکن اصلی شبکه سلستیا، TIA نام دارد و عرضه کل آن در زمان راه‌اندازی اولیه (Genesis)، برابر با ۱ میلیارد واحد تعیین شده است. این شبکه از یک مدل تورمی کنترل‌شونده استفاده می‌کند؛ به‌طوری‌که نرخ تورم سالانه در سال اول حدود ۸ درصد بوده و هر سال حدود ۱۰ درصد کاهش می‌یابد تا در بلندمدت به حدود ۱.۵ درصد برسد (پس از برخی به‌روزرسانی‌ها کمتر نیز شده است). توزیع اولیه توکن‌ها میان بخش‌های مختلف اکوسیستم انجام شده است: ۷.۴۱ درصد برای تخصیص عمومی (ایردراپ و مشوق‌های تست‌نت)، ۱۲.۵۹ درصد برای طرح‌ها و ابتکارات آینده، ۲۶.۷۹ درصد برای تحقیق و توسعه و رشد اکوسیستم، ۱۹.۶۷ درصد برای سرمایه‌گذاران سری A و B و ۱۵.۹۰ درصد برای سرمایه‌گذاران Seed و ۱۷.۶۴ درصد برای تیم اولیه پروژه.

در مجموع هم حدود ۵۸۰٬۰۰۰ کاربر از جمله هزاران توسعه‌دهنده توکن دریافت کردند. کاربردهای اصلی TIA هم شامل پرداخت هزینه ذخیره داده در شبکه، راه‌اندازی رول‌آپ‌ها، استیکینگ و مشارکت در حاکمیت شبکه می‌شود.

مقایسه سلستیا با پروژه‌های رقیب

سلستیا، در حوزه لایه دسترس‌پذیری داده یا Data Availability با پروژه‌های دیگری رقابت می‌کند که هر کدام رویکرد متفاوتی دارند. یکی از مهم‌ترین رقبای آن Avail از اکوسیستم آوالانچ است. این پروژه معماری مشابه سلستیا دارد و تمرکز خود را بر تضمین در دسترس‌پذیری داده از طریق اثبات صحت و تعهدهای KZG قرار داده است.

در شبکه‌های آزمایشی، Avail توانایی پردازش حدود دو گیگابایت داده در هر شش ثانیه را نشان داده و در حال توسعه است تا بتواند بلاک‌هایی با اندازه تا ده گیگابایت پشتیبانی کند. استفاده از تعهدهای KZG باعث شده که نهایی‌سازی تراکنش‌ها در این شبکه بسیار سریع و در حدود چهل ثانیه انجام شود و هزینه هر مگابایت داده نسبت به رقبا کمتر باشد. با این حال از نظر امنیت اقتصادی، Avail کمی ضعیف‌تر از سلستیا ارزیابی شده است.

از طرف دیگر، پروژه EigenDA رویکرد متفاوتی دارد. این سیستم یک زنجیره عمومی نیست و از مدل کمیته دسترس‌پذیری داده یا DAC بهره می‌برد. در این مدل، اعتبارسنج‌ها با استیک اتریوم تضمین می‌شوند. این معماری به EigenDA امکان می‌دهد سرعت بالایی (حدود صد مگابایت در ثانیه) ارائه دهد اما تضمین عمومی برای در دسترس بودن داده‌ها وجود ندارد. داده‌ها توسط کمیته‌ای متعهد نگهداری می‌شوند و نهایی‌سازی تراکنش‌ها در اتریوم حدود دوازده تا پانزده دقیقه طول می‌کشد.

در نهایت، هر راهکار Data Availability تعادلی بین امنیت، توان عملیاتی و زمان نهایی‌سازی دارد. سلستیا با نمونه‌برداری تصادفی داده‌ها کاملاً غیرمتمرکز است، اما زمان نهایی‌سازی آن کندتر و حدود ده دقیقه است. Avail نهایی‌سازی سریع و هزینه کمتر ارائه می‌کند، در حالی که EigenDA توان عملیاتی بالا دارد، اما نیازمند اعتماد به کمیته است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که انتخاب هر پروژه بستگی به نیازهای امنیتی، سرعت و کاربردهای عملیاتی کاربران دارد.

آیا ارز سلستیا برای سرمایه‌گذاری بلندمدت مناسب است؟

برای سرمایه‌گذاری در سلستیا باید جامعه، توسعه‌دهندگان، کاربردها، پذیرش بازار و نقشه راه آن را بررسی کنیم. سلستیا در زمان لانچ خود توجه افراد زیادی را جلب کرد؛ مثلاً ۵۸۰٬۰۰۰ آدرس (شامل حدود ۷.۵ هزار توسعه‌دهنده) توکن‌های TIA دریافت کردند. این امر نشان‌دهنده جامعه کاربری و توسعه‌دهندگان بالقوه بزرگ است. علاوه بر این، سلستیا موفق به جذب نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه شده و پشتوانه موسسات برجسته دارد.

در اکوسیستم عملی نیز پروژه‌هایی مثل Eclipse و Movement از زیرساخت سلستیا برای لایه دسترس‌پذیری استفاده می‌کنند و چندین سرویس Rollup-as-a-Service (مانند Caldera و Conduit) در حال بهره‌گیری از سلستیا هستند. نقشه راه فنی سلستیا شامل افزایش اندازه بلاک، کاهش زمان بلاک و فراهم کردن نهایی‌سازی تک‌ اسلات و همگام‌سازی بومی می‌شود که پتانسیل رشد بلندمدت آن را نشان می‌دهد. برخی تحلیل‌ها اشاره می‌کنند سلستیا با هزینه پایین ثبت داده و ادغام با چارچوب‌های مختلف رول‌آپ می‌تواند بخش بزرگی از تراکنش‌های لایه دوم را به خود جذب کند.

با این وجود، چند ریسک مهم هم وجود دارد. بازار کریپتو تحت تاثیر عوامل مختلفی مثل مسائل اقتصادی و سیاسی به شدت نوسانی است و قیمت سلستیا بعد از اوج حدوداً ۲۰ دلاری، در یک سال اخیر به کمتر از نیم دلار کاهش یافته است. این افت بزرگ می‌تواند جذابیت سرمایه‌گذاری در سلستیا را کاهش دهد.

از طرفی، رقابت با پروژه‌های دیگر DA و پیشرفت‌های اتریوم (مانند EIP-4844)، ممکن است نیاز سلستیا را در برخی موارد کاهش دهد. همچنین انتشار مستمر توکن TIA (تورم اولیه حدود ۸ درصد در سال اول) می‌تواند فشار فروش را تشدید کند. در نهایت، موفقیت سلستیا به میزان واقعی پذیرش آن توسط رول‌آپ‌ها و توسعه‌دهندگان بستگی دارد. در صورت عدم جذب کافی این پروژه‌ها یا بروز مشکلات امنیتی، ریسک زیادی برای سرمایه‌گذاران وجود دارد.

جمع‌بندی

سلستیا با معماری ماژولار و تمرکز ویژه‌اش بر لایه دسترس‌پذیری داده، نوآوری چشمگیری در حل مسائل مقیاس‌پذیری ارائه داده است. جامعه توسعه‌دهندگان فعال، سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و نقشه راه روشن، از نقاط قوت آن محسوب می‌شود. با این حال، سقوط شدید قیمت سلستیا و رقابت در حوزه لایه‌های داده، ریسک‌های جدی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت ایجاد می‌کند. در نتیجه می‌توان گفت که سلستیا از نظر فنی چشم‌انداز مثبتی دارد اما رشد قیمت آن به پذیرش فناوری‌اش، شرایط بازار کریپتو و غلبه بر چالش‌های رقابتی بستگی دارد.