کشفی تازه درباره طول عمر؛ دانشمندان عمر موشها را ۳۳ درصد افزایش دادند
- مجموعه: زندگینامه شعرا و دانشمندان
عوامل بسیاری بر طول عمر انسان تأثیر میگذارند و ما همیشه بر همه آنها کنترل نداریم. با این حال، پژوهشها نشان میدهند که برخی راهکارهای افزایش طول عمر ممکن است بسیار سادهتر از آن چیزی باشند که تصور میکنیم.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛ مطالعهای در ایالات متحده نشان داده است که کاهش مصرف یک اسید آمینه ضروری خاص در موشها میتواند روند پیری را کند کرده و حتی طول عمر آنها را افزایش دهد. اکنون دانشمندان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این یافتهها میتوانند به افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی انسانها نیز کمک کنند یا خیر.
ایزولوسین؛ اسید آمینهای ضروری اما نه بیخطر در مقادیر زیاد
«ایزولوسین» یکی از سه اسید آمینه شاخهدار است که بدن برای ساخت پروتئینها به آن نیاز دارد. این ماده برای بقا ضروری است، اما سلولهای بدن قادر به تولید آن نیستند؛ بنابراین باید از طریق مواد غذایی مانند تخممرغ، لبنیات، پروتئین سویا و انواع گوشت دریافت شود.
اما همانطور که در بسیاری از موارد صدق میکند، حتی چیزهای مفید نیز اگر بیش از حد مصرف شوند، ممکن است مشکلساز شوند.
در این مطالعه، محدود کردن مقدار ایزولوسین در رژیم غذایی، فواید چشمگیری برای سلامت حیوانات به همراه داشت.
ارتباط ایزولوسین با سلامت متابولیک
پژوهشهای پیشین که بر اساس دادههای یک نظرسنجی در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ در ایالت ویسکانسین انجام شده بود، نشان داده بود که میزان مصرف ایزولوسین با سلامت متابولیک ارتباط دارد. همچنین افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری داشتند، معمولاً مقدار بیشتری از این اسید آمینه را مصرف میکردند.
در مطالعه جدید، گروهی از موشها با تنوع ژنتیکی بالا به سه دسته تقسیم شدند:
* گروه اول رژیم غذایی استاندارد شامل ۲۰ اسید آمینه رایج دریافت کرد.
* گروه دوم رژیمی داشت که در آن مقدار همه اسیدهای آمینه حدود دو سوم کاهش یافته بود.
* گروه سوم رژیمی دریافت کرد که تنها میزان ایزولوسین در آن به همین مقدار کاهش یافته بود.
موشها در آغاز مطالعه حدود شش ماه سن داشتند؛ سنی که تقریباً معادل ۳۰ سالگی در انسان محسوب میشود. آنها اجازه داشتند هر مقدار که میخواهند غذا بخورند، اما فقط از رژیم غذایی تعیینشده برای گروه خود.
«هر کالری، فقط یک کالری نیست»
دکتر Dudley Lamming، متخصص غدد درونریز و از پژوهشگران این مطالعه، در سال ۲۰۲۳ توضیح داد:
«ما دوست داریم بگوییم که هر کالری صرفاً یک کالری نیست. اجزای مختلف رژیم غذایی فراتر از مقدار انرژیشان، ارزش و تأثیرات متفاوتی بر بدن دارند. ما روی یکی از این اجزا تمرکز کردهایم که به نظر میرسد بسیاری از افراد بیش از حد آن را مصرف میکنند.»
افزایش عمر و بهبود سلامت
نتایج نشان داد محدود کردن ایزولوسین در رژیم غذایی نهتنها طول عمر موشها را افزایش داد، بلکه مدت زمانی را که آنها در سلامت نسبی زندگی میکردند نیز بیشتر کرد.
موشهایی که ایزولوسین کمتری دریافت میکردند:
* کمتر دچار ضعف و ناتوانی ناشی از افزایش سن شدند.
* لاغرتر باقی ماندند.
* کنترل بهتری بر قند خون داشتند.
طول عمر موشهای نر در این گروه نسبت به گروه کنترل ۳۳ درصد افزایش یافت، در حالی که طول عمر موشهای ماده ۷ درصد بیشتر شد.
علاوه بر این، این موشها در ۲۶ شاخص مختلف سلامت عملکرد بهتری داشتند؛ از جمله:
* قدرت عضلانی
* استقامت بدنی
* سطح قند خون
* عملکرد حرکتی
* میزان ریزش مو
در موشهای نر همچنین بزرگی پروستات مرتبط با افزایش سن کمتر مشاهده شد و احتمال ابتلا به تومورهای سرطانی که در این نژادهای متنوع موشی رایج هستند، کاهش یافت.
لامینگ میگوید:«این موضوع بسیار جالب و امیدوارکننده است که حتی زمانی که چنین تغییر غذایی نسبتاً دیر و در میانه عمر آغاز شود، باز هم بتواند چنین تأثیر بزرگی بر طول عمر و سلامت کلی داشته باشد.»
خوردن بیشتر، اما چاق نشدن!
یکی از یافتههای شگفتانگیز این پژوهش آن بود که موشهای دارای رژیم کمایزولوسین، در واقع کالری بیشتری نسبت به سایر موشها مصرف میکردند.
با این حال، برخلاف انتظار، آنها وزن اضافه نکردند. در عوض:
* انرژی بیشتری میسوزاندند.
* چربی بدنشان کاهش یافت.
* وزن بدنشان متعادلتر باقی ماند.
این اتفاق در حالی رخ داد که میزان فعالیت بدنی آنها تفاوت قابلتوجهی با سایر گروهها نداشت.
لامینگ توضیح میدهد:«خیلی سریع مشاهده کردیم که موشهای دارای رژیم کمایزولوسین چربی بدن خود را از دست دادند؛ بدنشان لاغرتر شد و میزان چربی آنها کاهش یافت.»
آیا این روش برای انسان هم مؤثر خواهد بود؟
پژوهشگران معتقدند که محدود کردن ایزولوسین در انسان، چه از طریق رژیم غذایی و چه با کمک داروها، ممکن است اثرات مشابهی در کند کردن روند پیری داشته باشد.
اما همانند همه مطالعاتی که روی موشها انجام میشوند، تا زمانی که آزمایشهای انسانی صورت نگیرد نمیتوان با اطمینان درباره نتایج آن در انسان اظهار نظر کرد.
این موضوع نیز به آن سادگی که به نظر میرسد نیست. اگرچه رژیم غذایی موشها کاملاً کنترل شده بود، اما تغذیه انسان بسیار پیچیدهتر است و عوامل متعدد دیگری میتوانند در این نتایج نقش داشته باشند.
برای مثال، کاهش کلی مصرف پروتئین میتواند برای بدن ـ چه در موش و چه در انسان ـ پیامدهای منفی داشته باشد.
به همین دلیل، کاربرد عملی این یافتهها صرفاً به معنای حذف غذاهای پرپروتئین نیست؛ هرچند این سادهترین راه برای کاهش دریافت ایزولوسین محسوب میشود.
لامینگ میگوید:«ممکن است با انتخاب غذاهای سالمتر و بهبود الگوی کلی تغذیه بتوانیم میزان ایزولوسین را به اندازهای کاهش دهیم که تأثیر قابل توجهی ایجاد شود.»
گام بعدی: داروهای مهارکننده ایزولوسین؟
پژوهشگران تأکید میکنند که مقدار محدودیت ایزولوسین در تمام آزمایشها ثابت بود و احتمالاً برای دستیابی به بهترین نتیجه، باید این میزان بر اساس جنسیت و ویژگیهای ژنتیکی افراد تنظیم شود.
به بیان دیگر، در تغذیه هیچ نسخه واحدی برای همه وجود ندارد.
لامینگ در پایان گفت:
«ما نمیتوانیم به سادگی همه افراد را به رژیم غذایی کمایزولوسین منتقل کنیم. اما اینکه توانستهایم این فواید را به یک اسید آمینه خاص نسبت دهیم، ما را به درک بهتر فرآیندهای زیستی مرتبط با پیری نزدیکتر میکند و شاید در آینده به مداخلات درمانی جدیدی مانند داروهای مهارکننده ایزولوسین منجر شود.»
این پژوهش در مجله علمی Cell Metabolism منتشر شده است.
